Uit mijn eerste domineesjaren herinner ik mij de catechisant die zo zijn eigen gedachten had over vergeven. Toen wij hier in de belijdenisgroep over spraken, zei ik dat we van Jezus een ander moeten vergeven. Desnoods meerdere keren. Zevenmaal zeventigmaal vergeef je een ander zijn schuld, zingen Elly en Rikkert.
Daar was deze catechisant niet van onder de indruk. Hij zei eerlijk: "Als iemand mij iets flikt, dan schrijf ik hem achter in mijn opschrijfboekje. Het kan lang of kort duren, maar op een gegeven moment pak ik hem terug wanneer ik de kans krijg.”
Een beetje geschokt dacht ik: zo gaan we toch niet met elkaar om in de kerk. Toen was ik nog jong en onbedorven. Toen ik een oudere dominee werd, kwam ik erachter: zo gaan we wel met elkaar om. Ook in de kerk.
En in de loop van de jaren ben ik erachter gekomen dat ik op sommige momenten weinig beter ben. Dan doe ik er heus wel mijn best voor om te vergeven. Je leeft tenslotte samen in een kleine gemeenschap, en je moet het met elkaar zien te rooien. Dus ook nadat een ander me gekwetst heeft, probeer ik te vergeven.
Meestal lukt het me wel om de ander vriendelijk tegemoet te blijven treden. In mijn dagelijks handelen heb ik dan de ander vergeven. Dat zal het laagje beschaafdheid zijn dat ik in de loop der jaren heb opgebouwd. Maar van binnen blijft het steken, en vergeten doe ik niet.
Laatst sprak ik hier met mijn buurman over. Die heeft het een en ander aan conflicten meegemaakt. Hij is een gelovig man, dus ik pleitte voor mildheid en vergeving. Maar net als mijn vroegere catechisant was hij niet onder de indruk.
Hij zei: "Een Chinees spreekwoord luidt: je hoeft niet eerst de oceaan leeg te drinken om erachter te komen dat zeewater zout is.” Dat kwam aan bij mij. Hoe zit dat eigenlijk met vergeven?
Daarom heb ik het bekendste verhaal van Jezus over vergeving nog eens in de Bijbel opgezocht. Daarin drukt Jezus zijn leerling Petrus op zijn hart ruimhartig te vergeven. Niet slechts zevenmaal, maar desnoods zevenmaal zeventigmaal. Bijna oneindig.
Maar in dat bijbelverhaal stelt Jezus ook grenzen aan vergevingsgezindheid. Je mag een halsstarrige overtreder ook terechtwijzen. Niet in je eentje, maar samen met onafhankelijke anderen. Blijft hij dan in de fout gaan, ‘dan zal hij zijn als de zondaar en de tollenaar’.
En wanneer een ander je om vergeving vraagt, maar zelf weer een ander niet wil vergeven, dan kun je hem ook niet vergeven. ‘Vergeef ons onze schulden, zoals ook wij onze schuldenaren vergeven.’
Vergeven is niet zo eenvoudig. Misschien wordt er daarom in de Bijbel wel zo veel over vergeving gesproken. Omdat het zo moeilijk is. Vergeven ligt ergens tussen het lied van Elly en Rikkert en het zeewater van mijn buurman in.
Ondertussen doe ik mijn best, en hoop ik dat mij de genade van de vergeving geschonken wordt. Wanneer ik dat soms even nodig heb.
