Wil je snel afvallen? Ga dan bij de marine. En word dan zeeziek. Heel erg zeeziek. Dat je jezelf alleen nog maar in beweging krijgt voor iets komvormigs met spoelfunctie. Als je dit leest, heb ik voor het eerst een aantal maanden meegevaren op een groot fregat. De zee werkte, net als bij Jona, helaas niet mee: ik verloor acht kilo in drie weken. Dan liever opgeslokt worden door een walvis.
Mensen vragen weleens hoe het is, wekenlang op zee met 180 mannen en vrouwen op een schip van 50 meter. Stel je een metalen omgeving voor die altijd in beweging is, variërend van een lichte deining tot torenhoge golven. Met continu lawaai: het blazen van de ventilatie, het geluid van het leidingwerk, het draaien van de motoren. Voeg daar de geur van diesel, smeerolie en de kombuis aan toe. En dat wekenlang 24 uur per dag. Ik vroeg een korporaal hoe vaak ze buitenkwam met de lange diensten die ze maakt. “De afgelopen vier dagen welgeteld een half uur, dominee.” Ik bedoel maar.
‘In deze staalharde omgeving ontdek ik bloemen tussen de tegels’
Het bijzondere is dat ik in die staalharde omgeving getuige ben van bloemen die tussen de tegels groeien: kameraadschap, echte gesprekken over liefde, verlies en kwetsbaarheid, het elkaar erdoorheen helpen als alles tegenzit. En in mijn geval ook de viering van het avondmaal aan boord, gewoon omdat het kan. Daarin is God aan het werk.
Veel kerken in Nederland zijn vooral bezig met zichtbaar zijn. Doen we er nog toe? Zijn we relevant? Maar onze God werkt in het verborgene. Mozes kreeg op de berg geen beeld mee, maar enkel woorden – terwijl de Israëlieten beneden een gouden kalf optuigden. Ook Jezus heeft vooral oog voor het onzienlijke. Voor mensen aan wie je achteloos voorbijloopt, heeft Hij woorden van eeuwig leven. Dat is het mooie: bij de marine ‘betrap’ ik God keer op keer, in de meest kleine dingen. Zelfs in mensen die zeggen Hem niet te kennen.
