Afgelopen zondagochtend zaten we als gezin in joggingbroek op de bank. Koffie in de hand, croissantjes op de salontafel en de livestream aan. De dienst begon keurig op tijd. Alles klopte. En toch voelde het alsof we iets misten.
Begrijp me niet verkeerd, ik ben dankbaar dat het kan. Dat we onze zondag kunnen beginnen met Gods woord, als gezin, gewoon vanaf de bank. Maar ergens wringt het ook. Niet omdat het niet goed is, maar omdat het niet alles is. Het voelt alsof de kerk langzaam verschuift van een plek waar we elkaar ontmoeten naar een moment van consumeren.
Meer dan een gewoonte
In de kerk waar wij als gezin onderdeel van zijn, zie ik dat ook binnen de rol die ik daar heb. Vanuit die rol houd ik me bezig met hoe een dienst loopt. Hoe we mensen meenemen van begin tot eind. Hoe we ruimte maken voor ontmoeting met God. Hoe we voorkomen dat mensen afhaken. Het is zoeken naar ritme, naar balans, naar echtheid.
Tijdens de ontwikkelingen die we daarin doormaken, is me iets opgevallen: de samenkomst begint helemaal niet om 10 uur. Ze begint al bij de deur. Bij iemand die je aankijkt en je naam kent. Bij een hand op je schouder. En bij een ‘Goedemorgen’ dat nét iets meer is dan een gewoonte. En de samenkomst eindigt ook niet bij de zegen. Ze gaat door bij de koffie. In dat ene gesprek dat je eigenlijk niet had gepland.
Kerk stopt nooit
Misschien is de kerkdienst geen blok van ruim een uur, maar een beweging die al eerder op gang komt en pas veel later weer stilvalt. Sterker nog … misschien stopt die beweging eigenlijk nooit. Want de momenten waarop ik het meest heb gedacht: ‘Dit is kerk’, waren zelden op zondag.
Ik denk aan het groepje mannen met wie ik regelmatig doordeweeks samenkom. Gewoon in een woonkamer, een achtertuin of tijdens een wandeling over de hei. We spreken over dingen waar je het normaal niet zo snel over hebt. Over worstelingen als het gaat om inkomen, over moeilijkheden binnen onze huwelijken, over het welzijn van onze puberende kinderen. Kortom: over hoe het echt gaat. En daarna bidden we voor elkaar.
Of die dag dat ik naar het ziekenhuis moest. Dat vrienden het hoorden en spontaan voor de deur stonden. Ze kwamen niet lang, want ze waren onderweg naar een andere afspraak. Alleen even checken hoe het met me ging. Ze luisterden. Ze baden. En gingen weer.
Dat zijn de momenten waarop ik denk: hier gebeurt het. Niet groots. Niet georganiseerd. Maar wel echt.
Taart met verschillende punten
Misschien zit daar wel iets wat we onderweg een beetje zijn kwijtgeraakt. We zijn ons leven gaan indelen als een taart. Met verschillende punten: werk, gezin, vrije tijd, vrienden. En ergens daartussen zit ook nog een punt: geloof.
Maar wat als geloof geen punt is? Wat als het de bodem is? De laag waar elke andere taartpunt op rust. De smaak die overal doorheen zit. De stevigheid die alles bij elkaar houdt.
Dan is kerk ook geen punt. Geen moment op zondag. Dan wordt kerk iets wat gebeurt op het schoolplein. Bij Albert Heijn. Aan de keukentafel. Op de hei.
Dan wordt kerk: elkaar dragen en vasthouden. Op de pieken van het leven, maar juist ook als het zwaar wordt.
De volgende dienst
Misschien begint de volgende dienst niet komende zondag. Maar vanavond al. Bij jou thuis. Of bij iemand anders. En misschien is het enige wat daarvoor nodig is: dat je aanbelt.
