De was opvouwen. Voor sommige mensen een terugkerend wekelijks drama. Bergen met sokken, shirts, broeken, truien, onderbroeken en hemden waar geen einde aan lijkt te komen. Een wekelijkse stroom van ongerechtigheden die, als je niet oplet, de overhand krijgt. Heel soms overkomt me dat. Die overhand. Ineens zijn dan de onderbroeken op en ligt er geen sok meer in de la. Al snel schalt dan een wanhopig ‘mám, ik moet een schone onderbroek!’ door het huis. Om de blote billen toch een hoofd te bieden, zoek ik verwoed tussen de vieze was naar een onderbroek die, zo op het oog, geen zichtbare sporen van gebruik vertoont.
Toch, op een sporadisch onderbroekenincident na, geniet ik van het doen van de was. Ik besef dat ik met deze bekentenis op veel onbegrip zal stuiten, maar ik durf zelfs te stellen dat het een van mijn favoriete huishoudelijke taken is. Met name het opvouwen. Torenhoge kluwens was worden door mijn handen getemd tot nette en overzichtelijke stapeltjes kleding. De triomf van het overzicht. Ineens is het geen was meer. Het is weer kleding. De was is weg. De was wás.
Even weer dat kleine meisje
En terwijl ik de was weg vouw en naar de bewegingen van mijn handen kijk, zie ik ineens de handen van mijn moeder. Haar vaardige handen die zelfs de meest verkreukelde kledingstukken in het gareel kregen. In hoe ik de hemden gladstrijk, de T-shirts in model trek en de spijkerbroeken recht klop, zie ik haar handen. En even ben ik weer dat kleine meisje dat bij mama aan tafel zit en vol verwondering toekijkt hoe haar moeder de stapels was te lijf gaat. Mijn handen worden haar handen. En ik stel me zo voor, haar moeders handen, en weer de handen van haar moeder. Terwijl ik vouw, voel ik me diep verbonden met het verleden. Met al die voormoeders wier handen eens dezelfde bewegingen maakten als mijn handen vandaag de dag.
De eeuwen door
Ditzelfde gevoel kan me soms in de kerk overvallen. Het gevoel in een lange lijn van generaties te staan. Een schakel in wat was en wat komen zal. Als de woorden van een eeuwenoude psalm klinken. Als ik me overgeef aan de cadans van het Onzevader. Als het brood gebroken wordt. Als ik het licht aanschouw dat door een naar de hemel reikend glas-in-loodraam in duizend kleuren naar binnenvalt. Als ik de belofte van het votum hoor dat God niet zal laten varen het werk van zijn handen. Stuk voor stuk ervaringen die eeuwenoud zijn en iedere zondag opnieuw beleefd worden. Verleden wordt heden en heden wordt toekomst. Want die handen van God gaan de eeuwen door. Hij die is en was en komen zal.