Op mijn telefoon vind ik een bericht van onze oudste kleindochter. ”Opa, mag ik je interviewen voor godsdienst? Dat stelt niet veel voor. Ik heb vijf vragen voor opa over geluk en over lijden. Daarvan maak ik dan een filmpje van twee minuten.”
Dat godsdienst op de middelbare school ‘niet veel voorstelt’, herinner ik mij uit mijn eigen jeugd. Eén uurtje per week bijkomen van alle ‘belangrijke lessen’ waarvoor je je echt moest inspannen.
Als student Theologie heb ik ook nog een jaar godsdienstles gegeven op havo en vwo. Dat was niet echt een succes. ”Meneer, telt het mee voor de overgang?”, was steevast de eerste vraag. Toen bleek dat dit niet zo was, gingen ze meteen in de slaapstand.
Mijn lessen gingen ook niet over onderwerpen als geluk en lijden. Ik moest van het orthodoxe schoolbestuur lesgeven over bijbelkennis en kerkgeschiedenis en zo. Met echt huiswerk, repetities en schriftelijke overhoringen. Dat werd door ieder ruim ontdoken.
Mij lijkt de godsdienstopdracht van onze kleindochter een leuke, en ook een zinnige, dus ik ga eens goed zitten voor haar vijf vragen:
- Wat betekent geluk voor jou?
- Wanneer voel jij je echt gelukkig?
- Denk je dat moeilijke momenten of lijden bij het leven horen? Waarom?
- Wat helpt jou tijdens moeilijke periodes?
- Kun je gelukkig zijn terwijl je ook lijdt?
En dat allemaal in twee minuten, ga er maar aanstaan.
Nou ja, Van der Laan en Woe kunnen in het televisieprogramma Even tot hier in één minuut elk ‘best wel ingewikkeld onderwerp’ helder en duidelijk behandelen. Dus dat zou mij met geluk en lijden in twee minuten toch ook moeten lukken.
Kleindochter geeft duidelijke instructies: “Kan opa korte antwoorden geven? Anders moet ik het inkorten. En zou opa ook willen zeggen dat persoonlijke ontwikkeling hem gelukkig maakt? Want daar gaat de opdracht over, dat kan ik dan weer goed gebruiken.”
Meteen bij de eerste twee opnames van het filmpje gaat het al mis. "Nu beantwoordt opa de eerste twee vragen in één keer. Dat is niet de bedoeling.” Ik begrijp dat ik me echt zal moeten beperken. Dat valt niet mee voor een dominee die gewend is om minsten vijftien minuten ononderbroken een monoloog vanaf de preekstoel te houden.
Maar kleindochter heeft de regie goed in de hand. Even later staat het interview keurig in twee minuten op de film. Wanneer ik het terugzie, valt me op dat ik in een beperkte tijd misschien nog wel duidelijker kan zijn dan in een hele preek. Dit inzicht zou een kerkdienst aanzienlijk kunnen bekorten.
In de vragen die onze kleindochter mij stelt, zitten belangrijke levenslessen verborgen. Bijvoorbeeld dat gelukkig zijn geen voortdurende toestand is, maar dat je er, tot je eigen verrassing, soms zomaar even aan raakt.
En dat evenals geluk ook lijden bij het leven hoort. Goede tijden en slechte tijden wisselen elkaar af, met beide kun je leren omgaan. Lieve mensen om je heen en de lieve Heer boven helpen mij daar persoonlijk bij.
De godsdienstopdracht van onze kleindochter is zinvol huiswerk. Beantwoord de vijf vragen dus ieder op je eigen manier. Het helpt hierover zo nu en dan na te denken. Voor mij is het in elk geval goed geweest. Wat een geluk, zo’n kleindochter!
