In de NPO-serie ‘Rust en Vreugd’ (wie kijkt ‘m niet) fietst Emma vanuit de stad naar haar volkstuin, die ze bemachtigd heeft na het overlijden van haar man. Dat was nog een heel gedoe, want de wachtlijst is lang. Er zijn veel meer stadsmensen die een volkstuin willen dan er beschikbaar zijn. Ondanks alle gedoe op het complex (de tuin moet netjes zijn!) zie je Emma genieten van al het groen om haar heen.
Stad of tuin?
Volgens de Bijbel gaan we van een tuin, de hof van Eden, naar een stad, het eeuwige Jeruzalem. En dat is eigenlijk best raar. Oké, er schijnen mensen te zijn die echt niet van de natuur houden, maar de meesten komen er tot rust. Dat is ook wetenschappelijk aangetoond: groen vermindert stress. Op groene schoolpleinen bijvoorbeeld wordt aantoonbaar minder gepest. In mijn boek Samen genieten van genoeg vertelt Bettelies Westerbeek over ‘haar’ kerktuin in de wijk Moerwijk in Den Haag. ‘Er zijn hier heel wat burenruzies opgelost. Ik denk dat de natuur daar een belangrijke rol in heeft gespeeld.’ De mens hoort in een tuin, niet in een stad.
Loopafstand
Twintig jaar geleden verhuisde ik van de stad naar het platteland. Het was een behoorlijke overgang, en net als Emma keek ik naar al het groen om me heen en durfde ik niks aan te raken: het zou zomaar een bijzondere plant kunnen zijn. Inmiddels weet ik wat meer, maar ik blijf onhandig. Je krijgt het meisje wel uit de stad, maar de stad niet zo snel uit het meisje. Toch geniet ik enorm. Het wonen in een dorp, het leven met de seizoenen, een kleine dorpskerk op loopafstand: zo hoort een menselijke biotoop te zijn. Die wachtlijsten voor volkstuinen, die snap ik wel.
Dorpsgewijs wonen klopt niet alleen met hoe mensen zijn, maar ook met wat de aarde nodig heeft: kleinschalige, natuurvriendelijke landbouw, lokale voedselproductie, meer op de fiets, minder met de auto. Geen gesleep met eten, spullen, kleding en brandstof door de straat van Hormuz. Een eeuwige stad als komend vrederijk klopt voor mijn gevoel dus niet, en ik denk ook niet dat God de schepping daarvoor bestemd heeft. Christus heeft tenslotte niet alleen mensen, maar álles met zich verzoend (Kolossenzen 1:20). Daar ziet die schepping dan ook reikhalzend naar uit (Romeinen 8). In Zacharia 2 staat hoe dat dilemma opgelost wordt. Je moet daarvoor wel de Naardense Vertaling lezen. Als iemand probeert Jeruzalem op te meten met een meetlint, zegt de engel: Stop daar maar mee, want ‘Jeruzalem zal dorpsgewijs bewoond worden vanwege de veelheid van mensen en vee in haar.’
Rust en vreugd
Dorpen met volkstuinen, zover het oog reikt. Groen, groen en nog eens groen. En dan ook nog de Heer die door die tuinen wandelt en geniet van alles wat leeft. Rust en vreugd, niet alleen voor mensen, maar ook voor dieren, planten en bomen. We kunnen er al een beetje aan gaan beginnen, of je nu in de stad woont of in een dorp. Tegels eruit, gras erin. Niet maaien zolang insecten en vlinders van alle bloemen profiteren. Vogels en egels toelaten in je tuin door lui te tuinieren. Auto en andere spullen delen met je buren. Zo weinig mogelijk nieuw kopen en wat je koopt van Nederlandse of Europese makelij. Dorpsgewijs dus, omwille van de aarde en haar volheid. Of zoals filosoof Jacques Ellul zei: think global, act local. Dat brengt Rust en Vreugd voor alles wat leeft.
Lees ook:
