Toen ik via mijn man de wereld van de natuurbeheerders leerde kennen, ontdekte ik dat ecologen de namen van planten en dieren met een hoofdletter en zonder lidwoord schrijven. Paardenbloem, Kievit, Veldlathyrus, Kleine Vos. Soortnaam wordt eigennaam. Ik vond dat eerst maar raar, maar nu denk ik: dit zou weleens kunnen helpen om als mens wat meer verbonden te raken met de rest van de schepping.
Want waarom zou je Piet of Helga wel met een hoofdletter schrijven en Rozenbottel en Tuinfluiter niet? Het lijkt me dat dat iets doet met je beleving van de natuur. Het maakt alles wat leeft om je heen persoonlijker, je krijgt wat meer ‘gevoel’ bij wat er allemaal leeft om je heen. Als Vink en Koolmees van je voedertafel komen eten, komen ze echt even bij je op bezoek.
Zo dichtbij
De Engelse natuuronderzoeker Len Howard (1894-1973) leerde de vogels in haar tuin zo goed kennen, dat ze karakterverschillen ontdekte en daar namen bij bedacht: Eenoog, Kaalkopje, Star, Drummer. De vogels waren kind aan huis bij Howard, ze deden spelletjes met haar en kwamen haar waarschuwen als een vogel in gevaar verkeerde. Eva Vriend schreef over Howard het prachtige boek Het Vogelhuis. Fascinerend om te lezen, ik wist niet dat mensen zo dicht bij vogels kunnen komen.
Het is vast om die reden geweest dat God Adam de opdracht gaf namen te bedenken voor de dieren: dan zou hij er een band mee krijgen. Want een naam geeft iemand een gezicht, karakter, een ziel zou ik haast zeggen. En dat is nodig om er goed voor te kunnen zorgen. In de Bijbel zijn namen en hun betekenis belangrijk. Het zegt iets over wie iemand mag zijn en worden. Als Adam de dieren namen geeft, laat hij zien dat hij hun karakter kent. Ze mogen er zijn, ze horen erbij. Zo wordt de zorg van de mens voor de schepping vanzelfsprekend en krijgen we, in navolging van Franciscus van Assisi, de neiging om te gaan spreken over de levende natuur in termen van broers en zussen.
Worden als een kind
Van heel veel schepselen weten we de namen niet meer. Terwijl dat een eerste vereiste is om de verbinding met de rest van de schepping weer te krijgen. Gelukkig zijn er geweldige apps ontwikkeld waarmee je alles wat leeft om je heen kunt leren kennen, benoemen en dus begroeten. Download Merlin Bird voor de vogels en iNaturalist voor planten, bloemen en insecten. Of koop een paar mooie vogel- en floragidsjes en ga als straks de natuur weer tot leven komt naar buiten. Begroet alles wat je ziet: dag Staartmees, dag Aardhommel, dag Ereprijs! Klinkt kinderachtig, maar hé, moesten wij niet worden als een kind?
De zorg voor de schepping is veel beter vol te houden als je je kennis van de natuur uitbreidt. Als je weet wat een paardenbloem, pardon, Paardenbloem doet voor de bodem en hoeveel insecten van haar afhankelijk zijn, dan groet je haar en stel je het maaien van je gazon een keertje uit. En als Mus drie jongen heeft in Haagbeuk, dan loop je er zachtjes langs om ze niet te storen en haal je Poes naar binnen tot de kleintjes groot zijn.
