Tijdens mijn werk als voorganger in de gemeente sloop het erin: de onuitgesproken eis (of het verlangen?) om jezelf te verbeteren. Betere preken, meer geloofsbeleving, meer betrokkenheid, stijgende ledenaantallen. De Geest moest ergens meetbaar aanwezig zijn. Lag het aan mijn eigen onzekerheid? Kwam dit verlangen van God of van mijzelf?
Het is, terugkijkend, niet eenduidig te zeggen. Maar het hoge aantal burn-outs onder voorgangers en predikanten moet minimaal te denken geven. Welke lat en verantwoordelijkheid leggen we onszelf op? De ‘gemeente is geen tweeënvijftig-zondagen piekervaring, schreef spreker en kunstenaar Otto de Bruijne ooit. Kerk-zijn, maar ook geloof an sich (en misschien wel het leven zelf) is een zaak van de lange adem. Uithouden. Stilte. Niet-weten. Weken- of maandenlang in de woestijn.
Met lege handen
De eerste jaren bij de marine bleek die gewoonte taai te zijn. Je wilt ertoe doen. Je wilt erbij horen, bij de bemanning, bij het kader. En tegelijkertijd wil je mensen in drommen bij Jezus brengen. In de wereld staan en toch ‘U geheel anders’. Maar aan boord van een schip, maandenlang op zee, vallen de maskers en rollen vanzelf af. Een collega zei het treffend: “Als je iedere keer op je hut gaat nadenken of je de afgelopen twee uur aan boord het verschil hebt gemaakt, dan wordt het een lange zit.” Aan het einde van de rit kun je alleen terugvallen op jezelf. En dan kom je er weleens achter dat je met lege handen staat. Dat het niet lukt. Dat je jezelf zwaar tegenvalt. Welkom in het echte leven.
Meer lange adem
'Stel jezelf als een levend, heilig en God welgevallig offer in zijn dienst, want dat is de ware eredienst voor u.’ (Romeinen 12: 1b) Deze bijbeltekst trekt menig voorganger, geestelijk verzorger én gelovige het vel over de oren. Waarom 100 procent geven als het ook 200 procent kan? Verdient de Heer minder? Maar een offer betekent niet bijdragen, maar loslaten, radicaal loslaten. Niet ik draag God, maar Hij draagt mij. En Hij is er, ook als ik Hem niet bemerk of bespeur. Minder piekervaring, meer lange adem. Misschien heeft de kerk, en de wereld, dat te leren.