Het moet wel echt zijn. Studenten die ik ontmoet verlangen naar authenticiteit, ze dagen mij uit om het ‘waarom’ van geloven in God onder woorden te brengen. Het nastreven van hoge idealen, duurzame waarden en oprecht geïnteresseerd zijn in elkaar: jonge mensen hebben, zo ontdek ik, een scherp afgestelde ‘bullshitradar’. Ze hebben snel door wanneer iets nep is.
Aangevuurd door jonge mensen op zoek naar waarachtigheid, heeft zich afgelopen maanden in mij een flinke allergie ontwikkeld. Hoofdpijn, acute gevoelens van boosheid, somberte en verdriet, soms zelfs een braakneiging. Een intolerantie die me onaangenaam verrast, maar die ik (gelukkig) deel met steeds meer anderen.
Corrupt systeem
Het is een allergie voor AI-plaatjes. Je kent ze wel, die beelden die door een supercomputer zijn gemaakt: dat specifieke lettertype, de icoontjes, het gepolijste beeld en als je geluk hebt een ondefinieerbaar ‘foutje’ zoals een hand met zes vingers. Een AI-afbeelding die ik vorige week zag beweerde dat na maandag de donderdag kwam. Als 'maker' van deze afbeelding check je dat toch voordat je het online knalt?
Technologische ontwikkelingen vind ik top, behalve als het gaat ten koste van creatievelingen (AI steelt hun ideeën), het milieu verslechtert (bv. door datacenters), de menselijke maat ondermijnt en enkel de tech-bro’s er rijker van worden. De plaatjes maken me verdrietig, ze dragen bij aan een corrupt systeem van uitbuiting van mensen én uitputting van de aarde.
Klakkeloze inzet van AI doet geen recht aan de kunstenaars (zoals illustratoren, schilders, schrijvers) die wél bloed, zweet en tranen gestoken hebben in een creatief proces. Een door AI gegenereerde flyer lijkt niet veel kwaad te doen, maar draagt - hoe klein ook - bij aan veel actuele problemen.
Zouden de organisatoren van de rommelmarkt, zaterdagmiddag naast de kerk, door hebben dat hun AI-plaatje bijdraagt aan sociale ongelijkheid, vele liters drinkwater verpest en ervoor zorgt dat illustrators en kunstenaars zonder werk komen te zitten? Waarschijnlijk niet. Misschien kan deze column bijdragen aan meer bewustwording.
We kunnen beter
Want lieve mensen in en rondom de kerk: we kunnen beter. In het volgen van een Liefde die nooit de gemakkelijkste weg kiest, in het geloven in een creatieve God die met zorg en aandacht schept, in het verlangen naar ruimte voor diepgang, medemenselijkheid en authenticiteit. Laten we alsjeblieft zorgvuldig omgaan met de inzet van AI. Ik ontken de positieve effecten van kunstmatige intelligentie niet, voor sommige processen en uitdagingen vraag ook ik hulp aan AI, maar ik hoop dat we in alles blijven beseffen aanmodderende mensen te zijn. Goede dingen kosten iets: aandacht, moeite, tijd, geld. En de weg van de minste weerstand is zelden inspirerend.
Dus bij een volgende kerkactiviteit: grijp niet te snel naar een zielloos AI-beeld, maar vraag bijvoorbeeld een jongere uit de kerk om een poster te maken, huur een professional in of pak zelf een potlood. In het proces van verzinnen, zoeken, schaven en maken staan we in verbinding met de scheppingskracht van de Eeuwige.
Ten slotte, broeders en zusters, laat u leiden door al wat waar is, al wat edel, rechtvaardig, zuiver, beminnelijk en eervol is, kortom door al wat deugdzaam is en lof verdient.
