Voor mij als kind was bidden zoiets als praten met God. En aangezien God niet hoorbaar en duidelijk terugsprak, kwam het erop neer dat ik vooral tégen God praatte. Ik vertelde Hem – toen was God een Hij – mijn zorgen, mijn verlangens en mijn dankbaarheid. Toen ik ouder werd, kwamen er vragen. Hoort God mij? Hoe zou Hij miljoenen mensen kunnen horen? En als God mij hoort, waarom vérhoort Hij mijn gebeden dan lang niet altijd?
Stapje voor stapje veranderde mijn Godsbeeld en daarmee ook mijn gebedsleven. Waar in mijn jeugd bidden voorgesteld werd als een manier om God te veranderen – tot ingrijpen te bewegen, op andere gedachten te brengen – raakte ik er gaandeweg van overtuigd dat bidden in de eerste plaats óns veranderen kan. Want als ik biddend verbinding zoek met God, dan zou er weleens iets met míj kunnen gebeuren.
Een Andere stem
Carel ter Linden schreef in zijn boek Desgevraagd (2009): ‘Een gebed is in wezen een gesprek met onszelf voor het aangezicht van God.’ Die woorden zijn me altijd bijgebleven, ze raken me. Want het maakt uit of ik zomaar wat praat met mezelf, mijn gedachten herhaal, ontwikkel en verdiep in mijzelf óf dat ik dit doe in een heilige ruimte die ik God noem. Een ruimte van liefde, gerechtigheid en vrede. Bidden is dan zoiets als mijn schoenen uittrekken en deze heilige grond betreden.
Dan wordt het gesprek met mijzelf wezenlijk anders. Omdat het niet meer alleen om míjn gedachten, gevoelens en behoeften draait, maar omdat er Iets (of Iemand) anders bij komt. En zo wordt bidden toch méér dan een gesprek met mezelf: ergens ‘hoor’ ik misschien een Andere stem meeklinken.
Stem van liefde
Als ik het zo bekijk, is bidden niet zozeer praten maar vooral luisteren. Stil worden, wachten, luisteren naar deze Andere stem die vaak overschreeuwd wordt door drukte in de wereld en in onszelf. Henri Nouwen schrijft in zijn boek Brood voor onderweg: ‘Dat is bidden, luisteren naar de stem die tegen ons zegt: “Je bent me lief.”’
Ik geloof dat de stem van God altijd een stem van liefde is. Een stem die liefdevol spreekt, soms uitdaagt of uit liefde zelfs woedend wordt. Een stem die steeds naar liefde zoekt en verlangt. Bidden is voor mij: met deze Stem in gesprek gaan. Open, eerlijk en kwetsbaar, op blote voeten. Niet alleen zenden maar ook ontvangen. Luisteren en nog eens luisteren. Soms alleen je eigen gedachten horen en soms, even, een Andere stem.
Altijd en overal
Als kind leerde ik bidden. Dat was vrijwel altijd met gevouwen handen en gesloten ogen. Gaandeweg is niet alleen mijn visie op wat bidden is veranderd, maar ook mijn blik op het hoé verbreed. Het kan nog steeds met gevouwen handen en gesloten ogen. Het kan ook zingend, dansend, wandelend, muziek luisterend, schrijvend, schilderend, breiend, tuinierend en op nog zoveel andere manieren. Want je verbinden met God kan altijd en overal. Het hoeft niet groots te zijn, het begint met een verlangen. Een verlangen naar verbinding. Want het verlangen naar God is al het begin van geloof, aldus broeder Roger uit Taizé. Uitgerekend de liederen uit Taizé helpen mij om luisterend te bidden en biddend te luisteren.
