De lente begint af en toe al een beetje te lonken als ik weer eens een lange wandeling maak door de duinen. Ondertussen ben ik druk bezig met het schrijven van een nieuw boek over de Bijbel dat deze zomer uit moet komen. Je kunt verdrinken in de bijbelverhalen, de deadline is inmiddels al drie keer verzet.
Het boek probeert de schoonheid van de Bijbel uit te leggen aan die mensen die mij soms op een feestje een vraag stellen in de trant van ‘Hoe leg jij de Bijbel uit? Asking for a friend’ of ‘Wat moet ik met oude verhalen, hoe relevant zijn ze nou nog?’
Hoe menselijk is God?
Tja, dan moeten we het eerst maar eens hebben over de main character, de hoofdrolspeler in de Bijbel: God. Wie of wat is dat eigenlijk? Is het wel ‘iemand’? Hoe menselijk is die God? En als het ‘iemand’ is, kun je er dan ook een relatie mee hebben? En kun je die relatie dan bijvoorbeeld ook vergelijken met een liefdesrelatie?
Mijn vrouw en ik zijn ruim 20 jaar getrouwd en dat bevalt meer dan goed. Ik sprak mevrouw Ragas gisteren nog en zij bevestigde dit ook. ‘En waar zou dat nou aan liggen?’ vragen wij ons geregeld af. Want die met alle goede bedoelingen uitgesproken huwelijkse beloften ‘We gaan ervoor!’ moeten ook nog maar in de praktijk haalbaar blijken. De belofte maken betekent nog niet dat jij ook verbonden bent, ook al spreek jij je wel zo uit.
De liefdestheorie
De Amerikaans psycholoog Robert Sternberg heeft in de jaren 80 van de vorige eeuw de liefdestheorie ontwikkeld. Volgens die theorie bestaat elke goede relatie uit drie componenten: intimiteit, passie en commitment. Waarbij intimiteit - het gevoel gekend en begrepen te worden - op nummer één staat. (N.B. Waardevolle fysieke intimiteit is daar een gevolg van.) Volgens deze theorie voel je je in een succesvolle relatie gehoord en gesteund en kun je erop vertrouwen dat die ander er ook voor jou is. De crux is emotionele responsiviteit: in een gezonde relatie wil je oprecht luisteren naar de ander en ernaar handelen.
Gehoorzamen en geloven
Opperrabbijn Jonathan Sacks geeft in zijn boeken zijn uitleg over hoe je een relatie met God kunt hebben. Daarbij is het Hebreeuwse werkwoord shama - dat luisteren of horen betekent - essentieel. Je moet dus ook hier je hart openen om te luisteren naar wat jou wordt aangereikt. Dus niet slaafs gehoorzamen, maar oprecht luisteren zodat je er ook naar wil handelen. Hé, dat is opvallend!
Maar ook het woord geloof wordt door hem ontleed. Sacks zegt daarbij eigenlijk dat het in de Bijbel niet over geloven gaat maar over vertrouwen. Het Hebreeuwse woord emunah (waar het woord amen ook van afstamt) heeft niets te maken met een besluit dat je neemt. Het geloven in God is eerder een vraag of je het aandurft om die verbintenis aan te gaan, te leren luisteren en er dan naar te handelen.
Daarin zit twijfel, kwetsbaarheid en overgave. Laten dat nou ook net - volgens psycholoog Sternberg - dé sleutels zijn om een oprechte intieme en succesvolle relatie met een partner te hebben.
Dus hoe relevant is de Bijbel? Zo relevant!
Voor vragen en informatie: weesnietbang.nl.
