Doorgaan naar hoofdinhoud
Vindplaats van geloof, hoop en liefde
subline-curl
Abonneer je op Petrus Magazine

Sjoukje de Boer: ouderling voor kerk én dorp

Een luisterend oor, een aangestoken kaars, een speciaal uitgezocht gebed … Voor ouderling Sjoukje de Boer van de Protestantse Gemeente Achlum-Hitzum is de kerk een plek om lief én leed te delen. Oók met niet-kerkelijke dorpsgenoten.

Hoewel het schilderachtige kerkje op de terp in Achlum er deze vrijdagmiddag sereen bij staat, wordt er binnen hard gewerkt. Hele delen van de kerk – banken, preekstoel, wand – worden weggehaald. “Er zit een beestje in de lambrisering”, legt Sjoukje de Boer (75) uit. “Ze zijn hier nog wel zeven weken bezig.” Ze opent de deur van de kerkenraadskamer, die onaangetast is gebleven. “Zullen we hier maar gaan zitten?” vraagt ze aarzelend. “Het is wel een beetje koud misschien. We kunnen straks nog wel even bij mij thuis koffiedrinken.”

Mooi werk

De ramen van de kerkenraadskamer bieden uitzicht op de begraafplaats rondom de kerk, een vertrouwd gezicht voor De Boer. Ze doet al 24 jaar de administratie voor de begraafplaats. “Mijn man en ik voelen ons heel betrokken bij het kerkhof, we weten precies wie waar ligt”, gebaart ze naar buiten. “Mijn man is veertig jaar bode (uitvaartleider, red.) geweest in de zes dorpen hier, naast zijn werk op onze boerderij. Als hij gebeld werd, ging ik met hem mee. We legden dan samen de overledene af.” 

De telefoontjes kwamen soms twee maanden niet, soms drie keer vlak achter elkaar. Ook ‘s nachts. “Als het kon ging ik op de fiets, dan kon ik na de verzorging weer terug terwijl mijn man de rest van de zaken regelde.” Ze vond het mooi werk. “Ik had eigenlijk graag verpleegster willen worden, maar daar is het nooit van gekomen. Op deze manier kon ik toch mensen verzorgen.” 

Toen hun zoon in 1992 overleed door een auto-ongeluk – hij was 17 – vroeg haar man zich af of hij niet beter kon stoppen met het werk. “Toen zei ik: ‘Ga door, want je weet nu helemáál wat mensen doormaken.’”

Voeteneind

Sjoukje de Boer gaat al naar de hervormde kerk in Achlum sinds ze trouwde, nu 56 jaar geleden. “Ik voelde me er direct thuis. Mijn ouders spraken vroeger thuis bijna niet over het geloof, maar als klein meisje was ik ‘s avonds vaak aan het bidden en zingen. Dan ervoer ik rust, want de situatie thuis was niet altijd fijn. Toen ik trouwde, ben ik gedoopt en heb ik samen met mijn man belijdenis gedaan.” 

Na een aantal jaar – haar drie kinderen waren al geboren – werd ze gevraagd als secretaris van de Provinciale Hervormde Vrouwen Groep. “Dat vond ik prachtig werk, ik kreeg opeens contacten in heel Friesland. Ik ben blij dat ik dat heb gedaan, anders was ik daar op de boerderij maar aan het voeteneind blijven zitten.” Ze glimlacht. “Ken je die uitdrukking niet? Dan had ik op een eilandje gezeten, bedoel ik.”

De juiste woorden

Ook nu nog heeft de kerk voor De Boer een belangrijke sociale functie. “Als ouderling leg ik veel huisbezoekjes af en luister ik naar het verhaal van mensen. Door het verlies van onze zoon kan ik verdriet om verlies goed aanvoelen. Al heb ik natuurlijk geen oplossing voor de moeiten en zorgen die er zijn.” 

‘Door het verlies van onze zoon kan ik verdriet goed aanvoelen’

Ze bereidt de huisbezoeken goed voor. “Ik probeer een stukje uit een dagboek te vinden dat bij die persoon past, en ik zoek er een gebed bij dat ik op een kaart schrijf. Soms vertaal ik het naar het Fries. Ik vraag altijd wel of mensen dat op prijs stellen, maar dat is eigenlijk altijd zo.” Ook gebed hoort bij de voorbereiding. “Voor ik naar iemand toe ga, bid ik of God me kracht wil geven en of ik de juiste woorden mag vinden. Of juist de wijsheid om te zwijgen, natuurlijk …” 

Naast ouderling is Sjoukje de Boer ook presidente van de Hervormde Vrouwen Groep. “We vinden veel herkenning bij elkaar: vijf anderen hebben ook een kind verloren, en zes van de dertien vrouwen zijn weduwe. Ze zijn niet allemaal kerkelijk: ik vind het belangrijk dat de vrouwengroep voor iedereen openstaat. Al starten we wel altijd met een bijbelse inleiding.”

Nieuwe kansen

De kerkgang in Achlum en het nabijgelegen dorp Hitzum is de afgelopen twee, drie jaar erg teruggelopen, vertelt de ouderling. Op een normale zondag zitten er nu zo’n dertig tot vijftig mensen in de kerk. “Daarom werken we nu meer samen met onze buurgemeente Arum-Kimswerd. Een paar weken geleden hebben we nog een gezamenlijk Inspiratie- en Ontmoetingsweekend georganiseerd, met workshops, een viering en een theatervoorstelling. En met een filmavond voor de jeugd.” 

Op zondag zijn er meestal geen kinderen in de kerkdienst – tot haar spijt. “Gelukkig is er wel een enthousiaste jeugdouderling. Die heeft met een paar anderen de Kinderkerk 2.0 opgericht: elke zes weken op zondagmiddag samen liedjes zingen, verhalen horen en knutselen. De kinderen van de school in het dorp worden daarvoor uitgenodigd en de ouders mogen ook komen. Dat loopt heel goed.”

Er zijn nog meer nieuwe kansen. De Boer pakt een van de liturgieën op die ze heeft meegenomen. “Op de laatste zondag van het kerkelijk jaar worden ook mensen van buiten de kerk uitgenodigd van wie een naaste is overleden. We gaan dan als ouderlingen van tevoren met een brief langs.” Dat wordt meestal positief ontvangen. “Ook een mevrouw die niet wilde komen, wilde uiteindelijk toch graag dat er een kaars voor haar broer werd aangestoken. We hebben haar later nog de kaars en de herdenkingssteen gebracht. Mensen vinden het mooi dat iemands naam genoemd wordt, denk ik.”

Als ze even later voorop gaat naar haar auto – op weg naar de koffie – wijst Sjoukje de Boer nog even naar het kerkhof. “Waar die bloemen staan, daar ligt onze zoon.” Morgen gaat haar man weer aan de slag op de begraafplaats: hij doet samen met andere vrijwilligers het onderhoud. Daarna maken ze samen de kerk schoon, zoals elke zaterdag. Met een glimlach: “We zijn helemaal vergroeid met de kerk.”

Word gratis abonnee

Petrus gratis in de brievenbus?

Tekst: Jedidja Harthoorn | Foto’s: Sjaak Verboom