Doorgaan naar hoofdinhoud
Vindplaats van geloof, hoop en liefde
subline-curl
Abonneer gratis op Petrus magazine

Leestip: sacramenten als heilzame rituelen

Elsbeth Gruteke las het boekje van Vonne van der Meer over de zeven sacramenten in de Rooms-Katholieke Kerk. Het roept bij haar het verlangen op naar meer 'heilzame' rituelen in de Protestantse Kerk.

Het schrijversechtpaar Vonne van der Meer en Willem Jan Otten bekeerde zich eind jaren 90 tot het rooms-katholicisme. Eerst zette Van der Meer de stap, later volgde Otten. Voor Vonne van der Meer was het een proces van jaren om zich te laten dopen. Het begon met toenemende interesse voor theologie,en voor mensen die zich bezighouden met God en geloof. Het mondde via het bijwonen van de mis op een vakantieadres in Ierland en het volgen van catechese uit in de doop. Eind oktober 1994 werd Vonne van der Meer in Naarden gedoopt en, zoals ze zelf schrijft: ‘In één moeite door werd ik gevormd en daarna ontving ik voor het eerst de communie - drie sacramenten in nog geen halfuur tijd.’ 

Zeven ontmoetingen

In de Rooms-Katholieke Kerk zijn er zeven sacramenten: de doop, de eucharistie, het vormsel, de priesterwijding, het huwelijk, de biecht en de laatste sacramenten. In de Protestantse Kerk zijn het er twee: doop en avondmaal. Een aantal jaren na haar doop ging Vonne van der Meer langs bij haar pastoor met de vraag om haar iets te vertellen over de laatste sacramenten. Informatie die ze nodig had bij het schrijven van een van haar boeken. Op een beeldende manier deed pastoor Nico de Gooijer haar voor hoe dat sacrament eruitziet. Hij gebruikte olie, watjes en de woorden die bij het sacrament uitgesproken worden. Uit die eerste ontmoetingen kwamen zeven ontmoetingen op de maandagavond voort. Elk sacrament werd door De Gooijer uitgelegd, en van der Meer kon haar vragen stellen. De gesprekken bleven even liggen door het openbaar worden van de misbruikschandalen in de Rooms-Katholieke Kerk, niet zo'n geschikt moment voor publicatie. In 2020 en 2021 verscheen een serie artikelen over de sacramenten in De Nieuwe Koers en nu ligt er een mooi, handzaam boekje. 

Handige uitleg

Als je je laat dopen en daarmee toetreedt tot een een kerk word je, oneerbiedig gezegd, ook lid van een club met regels en gebruiken. Regels en gebruiken die voor de leden heel vanzelfsprekend zijn maar voor de toetreders vaak niet meteen te doorgronden. Zo verging het mij ook als toetreder tot de Protestantse Kerk, het duurde even voordat ik ging begrijpen wat er allemaal bij het avondmaal wordt gezegd en gedaan. Ook de doop ben ik pas goed gaan doorgronden toen ik zelf predikant werd. Het is handig om een boekje te hebben waarin de sacramenten worden uitgelegd. Zo’n boekje heeft Van der Meer geschreven. 

Meer dan een gebruiksaanwijzing

Tegelijkertijd is het boekje, hoe klein ook, veel meer dan een gebruiksaanwijzing bij de sacramenten. Naast de feitelijke informatie zijn de gesprekken tussen Van der Meer en de pastoor een levendig inkijkje in de lange ervaring van de pastoor in zijn kerk. Nico de Gooijer, hij is inmiddels overleden, was meer dan 50 jaar pastoor op verschillende plaatsen in Nederland. Van der Meer schrijft dat hij de liturgie en de sacramenten diende met volle toewijding. ‘Gehoorzaamheid aan God en een horend oor zijn voor de mensen die op zijn pad kwamen, waren de kern van zijn geloof.’ Die toewijding en liefde is terug te lezen in de manier waarop De Gooijer met liefde spreekt over de sacramenten en de mensen die ze ontvangen. Wat aanspreekt in de woorden van Nico Gooijer is dat hij enerzijds volledig de betekenis en de waarde van de sacramenten benadrukt en anderzijds zich bewust is van de zwakheid van de mensen. Tussen leer en leven zit een ruimte waarin de meeste mensen opereren. Die ruimte beschrijft De Gooijer in de gesprekken met Vonne van der Meer, die goede en scherpe vragen stelt. Zo vertelt hij dat hij nooit iemand de deelname aan de eucharistie zal weigeren. Ook deinst hij er niet voor terug kritisch te zijn op zijn eigen functioneren en dat van de kerk. Het is niet moeilijk om te begrijpen waarom Vonne van der Meer zich thuis voelt in deze milde manier van omgaan met de sacramenten en van kerk-zijn. 

Heilzame rituelen

Het boekje is een mooie introductie op de zeven sacramenten van de Rooms-Katholieke Kerk, en het is onderhoudend geschreven. Het roept ook een vraag op: waarom hebben protestanten maar twee sacramenten? De biecht en de ziekenzalving schreeuwen, wat mij betreft, om herinvoering in de Protestantse Kerk in Nederland. Ook over de andere sacramenten moeten we het maar eens hebben. Het zijn heilzame rituelen die ons een doorkijkje bieden op de liefde, genade en nabijheid van God tijdens alle momenten van ons leven. Daar kun je er niet snel teveel van hebben.

Vonne van der Meer met Nico de Gooijer: Gesprekken op maandag, over de sacramenten. Uitgeverij Atlas Contact

De meest geliefde liederen uit Petrus in het land

Was deze informatie zinvol?
We hebben je feedback ontvangen, dankuwel!

Om deze pagina verder te verbeteren zijn wij benieuwd waarom u deze pagina wel of niet zinvol vond. U kunt ons helpen door de onderstaande vragen in te vullen.

Mogen we je contactgegevens voor eventuele verdere vragen? (niet verplicht)