Doorgaan naar hoofdinhoud
Vindplaats van geloof, hoop en liefde
subline-curl
Abonneer je op Petrus Magazine

Kijktip: 1917

Wie de film 1917 kijkt, ziet van dichtbij de gruwelijkheid en waanzin van de Eerste Wereldoorlog. Een gruwelijkheid die even wordt doorbroken door een modern pelgrimslied.

Soms kom je op onverwachte plaatsen geloof, hoop en liefde tegen. Petrus vist de pareltjes voor je op! Tips? Mail naar petrus@protestantsekerk.nl.

Als kind keek ik graag naar oorlogsfilms: 'De langste dag' en 'Een brug te ver' vond ik bijvoorbeeld prachtig. Ik zag ze meermalen, op onze piepkleine zwart-wit-televisie thuis. Deze films waren ook zo heerlijk duidelijk: de Duitsers stonden voor het ultieme kwaad en de geallieerden waren de helden.

Soldaten stonden hoog bij mij aangeschreven. Als ik weer wat zakgeld had gespaard kocht ik er miniatuursoldaatjes van om mijn eigen veldslagen te voeren. Of ik toog naar de dump in Gouda om mij een complete soldatenuitrusting aan te laten meten. In die soldatenkleren ben ik vaak genoeg doodgeschoten en weer opgestaan. Spelenderwijs was dat ook geen enkel probleem.

Later werd mijn blik op de oorlog minder zwart-wit. Films als 'Apocalypse Now' en 'Saving Private Ryan' lieten juist de waanzin van de oorlog zien, en dat iedere oorlog vooral verliezers heeft.

In dat rijtje films past ook '1917', die afgelopen winter uitkwam. Onlangs zag ik hem in de bioscoop. Dit is trouwens een film die je in de bioscoop moet zien, en eigenlijk niet op een tv, en al helemaal niet op een tablet of telefoon. Deze film vraagt namelijk om een groot scherm en een goed geluidssysteem. Nou, dat heeft zaal 1 in Cinema Gouda. Hierdoor komen de smerigheid, de gruwelijkheid en de waanzin van de oorlog nog meer binnen.

De titel is helder: we hebben het hier over de Eerste Wereldoorlog, één van de meest zinloze oorlogen die ooit gevoerd is. Twee soldaten krijgen een onmogelijke opdracht om een brief aan een bevelhebber te brengen, achter de frontlinies. Het plot zal ik niet verraden, maar regisseur Sam Mendes heeft een monument neergezet als het gaat over een visualisering van de gruwelijkheden van deze oorlog. De cameravoering is werkelijk grandioos. Je struikelt met de twee soldaten door de loopgraven, je ziet wat zij zien: de dode dieren, de dode soldaten, hangend in het prikkeldraad. De camera kiest er soms zelfs voor om even op afstand te blijven: zo goor, zo weerzinwekkend is het.

Als de ene soldaat uiteindelijk de helse tocht bijna heeft volbracht - inclusief de oversteek van een woeste rivier die als de Jordaan voor het beloofde land oogt - en hij de overkant heeft bereikt, tussen de dode mensen door de oever heeft beklommen, dan breekt hij. Al z'n verdriet, z'n wanhoop en z'n moeheid komen eruit. Maar dan hoort hij een lied zingen, misschien wel het allermooiste moderne pelgrimslied dat er is: 'Wayfaring Stranger'. Een soldaat zingt het a capella:

I'm just a poor wayfaring stranger
Traveling through this world below
There is no sickness, no toil, nor danger
In that bright land to which I go

I'm going there to see my Father
And all my loved ones who've gone on
I'm just going over Jordan
I'm just going over home

Het is werkelijk prachtig gefilmd, een ontroerende scène: een oase in de woestenij, een stukje hemel op aarde. Maar daarna barst de hel toch weer los.

Of de missie slaagt? Ja en nee. Misschien wel het meest ontluisterend is de opmerking van de kolonel, bijna aan het eind: 'Hoe deze oorlog stopt? Door de laatste man die overeind staat.' Het is me weer duidelijk geworden: diep in mijn hart ben ik geen soldaat, maar een pacifist. Tenminste, ik zou het willen zijn.

De film ‘1917’ is nog in een aantal bioscopen te zien. Je kunt de film ook bekijken via Pathé Thuis. Bekijk hier de trailer:

Lees ook:

Elke week het beste van Petrus online

Ontvang de wekelijkse nieuwsbrief