Doorgaan naar hoofdinhoud
Vindplaats van geloof, hoop en liefde
subline-curl
Abonneer u op Petrus Magazine

Een klaagbrief aan God

Zien hoe je dorp in brand wordt gestoken, moeten toekijken hoe mensen worden vermoord, je kinderen kwijtraken … Veel inwoners van Noord-Nigeria maken gruwelijke dingen mee. Hoe troost je mensen met ernstige trauma’s? Kerken bieden hulp, met de Bijbel als levensbron.

Stel je voor: je schiet midden in de nacht wakker en je dorp is omsingeld. Gewapende mannen vallen je huis binnen. Je ziet hoe je vader, moeder, broers en zussen worden vermoord. Alleen jij weet te ontkomen. Hoe ga je dan verder met je leven? De man die dit overkwam, raakte letterlijk sprakeloos. Hij kon niet meer praten en dacht alleen aan wraak. 

In Noord-Nigeria maken veel mensen buitensporig geweld mee. De afgelopen tien jaar zijn er 20 duizend mensen vermoord en 4 duizend mensen ontvoerd. Ruim 2 van de 200 miljoen Nigerianen zijn op de vlucht.

Ongelijk verdeeld

Wat is er in dit gebied aan de hand? Het gemiddelde inkomen van Nigerianen is de afgelopen twintig jaar verdubbeld, maar de welvaart is niet eerlijk verdeeld. In het droge noorden, waar moslims in de meerderheid zijn, is er nog veel armoede. Klimaatverandering, die voor steeds meer droogte zorgt, maakt de toekomst er extra onzeker. Zowel boeren als nomaden claimen het recht op vruchtbaar land. De frustratie over de ongelijke welvaartsverdeling en de ruzies over grond worden uitgevochten langs religieuze lijnen. 

Het meeste geweld komt van nomadenbendes die boeren aanvallen. Sociale media spelen hierbij een belangrijke rol. De Nigeriaanse bevolking is jong en ook nomaden en boeren hebben toegang tot internet en sociale media. Dat kan een zegen zijn, maar ook een vloek. Er worden veel (valse) haatberichten verspreid.

Slechte zaden maken je tot een boom vol slechte vruchten

Daarnaast is Boko Haram actief. Deze islamitische terreurbeweging is verbonden met jihadisten wereldwijd. Niet alleen christenen zijn slachtoffer van hun geweld, maar ook gematigde moslims. De afgelopen jaren heeft het Nigeriaanse leger Boko Haram teruggedrongen tot in de noordoostelijke punt van het land, maar dit jaar wint Boko Haram weer terrein.

Traumahulp

Omdat de vluchtelingenkampen van de Verenigde Naties overvol zitten, komen veel vluchtelingen terecht in dorpen waar de bewoners soms zelf nauwelijks kunnen rondkomen. Er is een tekort aan voedsel, water en hygiëne. Dat levert allerlei spanningen op. 

Naast praktische hulp is er dringend traumahulp nodig. De Raad van Kerken in Noord-Nigeria ging in de leer bij Rwandese kerken, die sinds de genocide van 1994 veel ervaring hebben in het bieden van hulp bij trauma’s. In een groot aantal dorpen zijn nu gemeenteleden getraind om deze hulp aan dorpsgenoten te kunnen bieden.

Mensen delen hun trauma's rond het kruis van Jezus.

 

Deze vrijwilligers leren mensen om te ontdekken waar hun trauma’s vandaan komen, om elkaar weer te vertrouwen, vooruit te kijken en een nieuw bestaan op te bouwen. Vergeving is een belangrijk element in het proces, want als je leert vergeven kun je het verleden loslaten. Om mensen te laten begrijpen hoe belangrijk verwerking en vergeving zijn, gebruiken de vrijwilligers beeldspraak die goed past bij de dagelijkse werkelijkheid. Een uitspraak is bijvoorbeeld: van buiten zie je niets, maar er zitten zware stenen in je zak, waardoor je bijna niet vooruitkomt. Daar moet je vanaf. Of: laat boosheid je niet vergiftigen, want slechte zaden maken je tot een boom vol slechte vruchten.

Verhalen

Kinderen in Noord-Nigeria zijn extra kwetsbaar. Ze hebben vaak veel geweld gezien. Bovendien hebben veel kinderen hun ouders, broertjes, zusjes, opa’s, oma’s of vriendjes verloren. En hun verzorgers hebben de handen vol aan eigen trauma’s.

Gelukkig is er ook voor deze kinderen hulp vanuit de kerk. Zondagsschoolleiders leren hun om ervaringen te delen en gevoelens te uiten. Ze gebruiken daarbij twee soorten verhalen die herkenning, troost en houvast kunnen bieden. Zo zijn er de verhalen over ‘Sami en Rose’, een jongen en een meisje die hetzelfde meemaken als de kinderen. Door met elkaar in gesprek te gaan over hoe Sami en Rose zich voelen, verwoorden de kinderen indirect wat ze zelf voelen. 

Ook gebruiken de zondagsschoolleiders bijbelverhalen. Het bijbelverhaal over de schepping bijvoorbeeld laat zien dat God de wereld goed gemaakt en bedoeld heeft. En net zoals koning David in Psalm 13 doet, mogen de kinderen een klaagbrief aan God schrijven. Een meisje vraagt God waarom Hij Boko Haram heeft toegestaan om haar ouders te vermoorden. Helaas zijn er niet altijd antwoorden. Maar wel een ‘bijbelvers van de dag’, zoals: ‘God geneest wie gebroken zijn en verzorgt hun diepe wonden’ (Psalm 147:3).

Bijbelverzen

In het bijbelverhaal over Jozef herkennen de kinderen hoe hard het leven kan zijn. Jozef werd door zijn broers verkocht en in Egypte meermalen onrechtvaardig behandeld. Jozef voelde zich alleen en leed onder verlies en rouw, net als zijzelf. Toch liet God hem niet in de steek. Jozef bouwde een nieuw leven op, kon uiteindelijk zijn broers vergeven en zijn familie tot zegen zijn. 

Jozef voelde zich alleen en leed onder verlies, net als deze kinderen

De kinderen doen allerlei activiteiten om te verwerken wat ze tijdens de zondagsschool horen en leren. Ze maken tekeningen om mee te nemen naar huis en te bespreken met hun ouders of verzorgers. Ook leren ze bijbelverzen uit hun hoofd die hun troost en houvast kunnen bieden, zoals ‘God zegt: nooit zal ik je verlaten’ (Hebreeën 13:5b) of ‘Wees niet bang, want ik zal je vrijkopen’ (Jesaja 43:1).

De effecten van de traumahulp zijn bemoedigend. Deelnemers geven aan dat de cirkel van geweld doorbroken wordt. Een aantal vertelt dat de hulp net op tijd kwam: zij waren ten einde raad en verstrikt in hopeloosheid en verbittering. “Mijn trauma was als een ziekte”, zegt een van hen. “Het bepaalde mijn hele leven. Door deze hulp leerde ik me weer vrij te voelen en kan ik soms zelfs weer gelukkig zijn.”

---

Steun dit werk!

Help de slachtoffers van geweld in Nigeria! U kunt dit doen door een gift over te maken op NL 89 ABNA 0457 457 457 t.n.v. Kerk in Actie te Utrecht o.v.v. traumahulp Nigeria. Hartelijk dank!

Word gratis abonnee

Petrus gratis in de brievenbus?

Beeld: Kerk in Actie, Jaco Klamer